Coraz więcej Polaków zmaga się z zaległym zadłużeniem w wielu firmach i instytucjach jednocześnie. Już co piąty dłużnik w kraju zalega co najmniej 3 wierzycielom, a rekordzista ma ich aż 29. Skala i struktura tego zjawiska to nic innego jak spirala długów, która znacząco utrudnia kontrolę i spłatę kolejnych zobowiązań, obciąża psychikę i utrudnia codzienne funkcjonowanie. Jak wynika z danych BIG InfoMonitor za 40 proc. przeterminowanego zadłużenia polskich konsumentów odpowiadają właśnie multidłużnicy. Dłużnicy z łódzkiego są na piątym miejscu…
Polscy konsumenci mają do spłaty ponad 37 mld zł zaległości kredytowych i 44 mld zł zaległych długów pozakredytowych, na które składają się nieopłacone w terminie rachunki za media, telefon i internet, czynsze, ubezpieczenia, koszty sądowe, długi za jazdę na gapę, a także pożyczki i alimenty. Wśród osób zalegających bieżącymi płatnościami niemal co piąta ma zobowiązania wobec 3 wierzycieli i więcej. Łącznie multidłużnicy są winni 17,5 miliarda złotych, co odpowiada za 40 proc. zaległego zadłużenia pozakredytowego Polaków wpisanego do Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor.
Seryjny dłużnik to najczęściej mężczyzna, w średnim wieku, mieszkaniec Śląska lub Mazowsza
W Polsce jest już 347,5 tys. osób mających zobowiązania wobec co najmniej trzech wierzycieli. W tej grupie wyraźnie dominują mężczyźni – zarówno ilościowo, jak i wartościowo odpowiadają za przeważającą część tej spirali problemów. Jest ich ponad 230 tys., a ich zaległości wynoszą 12,6 mln zł – czyli ponad trzykrotnie więcej niż w przypadku kobiet.
Regionami, gdzie mieszka najwięcej osób mających co najmniej 3 wierzycieli jest: Śląsk (46 tys.), Mazowsze (45,5 tys.), Dolny Śląsk (35,8 tys.), Wielkopolska (34 tys.) i Pomorze (25,6 tys.), a także woj. łódzkie (25,3 tys.) i kujawsko-pomorskie (24 tys.). W pozostałych regionach liczba multidłużników nie przekracza 20 tys.
Dłużnicy, którzy mają od 3 wierzycieli wzwyż są w każdej grupie wiekowej, nawet wśród osób poniżej 18 roku życia. Jednak prowadzą 35-44 latkowie. W tej grupie jest ponad 112 tys. multidłużników, a ich łączne zadłużenie przekracza 5,3 mld zł.
– Obserwujemy wyraźne pogłębianie się zjawiska spirali zadłużenia w Polsce, które przestaje być problemem marginalnym. Już co piąty konsument zalega z płatnościami wobec kilku podmiotów jednocześnie, co wskazuje na rosnące trudności w utrzymaniu równowagi finansowej. Szczególnie niepokojąca jest jednak koncentracja zadłużenia – aż 40 proc. zaległości przypada na multidłużników, często znajdujących się w zaawansowanej spirali długów. Tak wysoka liczba wierzycieli, sięgająca w skrajnych przypadkach kilkudziesięciu, oznacza całkowitą utratę kontroli nad zobowiązaniami – podkreśla dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor.
Skrajne przypadki
Rekordzista ma aż 29 wierzycieli – to mężczyzna w przedziale wiekowym 45-54 lata z woj. Małopolskiego. Jego zaległości obejmują przede wszystkim niespłacone rachunki wobec operatorów telekomunikacyjnych i dostawców telewizji, a także grzywny, nawiązki i koszty sądowe. Na drugim miejscu znajduje się dłużnik posiadający 28 wierzycieli – to również mężczyzna, ale młodszy, w przedziale wiekowym 25-34 lat, zamieszkujący woj. opolskie, posiada wierzycieli z rynku windykacyjnego, nie płaci telekomom, firmom pożyczkowym, sądom i alimentów swoim dzieciom. TOP 3 zamyka osoba, która nie zapłaciła 24 podmiotom. To kobieta, mieszkanka Dolnego Śląska, między 25 a 34 rokiem życia. Na jej zadłużenie składają się nieopłacone kary za jazdę bez biletu, nieuregulowane składki ubezpieczeniowe, zaległe rachunki za telefon i internet, koszty sądowe czy niespłacone chwilówki.
– Skrajne przypadki multidłużników pokazują wyraźną utratę kontroli nad finansami. Część tych osób już wcześniej figurowała w rejestrze BIG co było sygnałem ostrzegawczym. Mimo to kolejne podmioty decydowały się na współpracę. Oznacza to, że rynek wciąż dopuszcza podejmowanie ryzyka wobec klientów z obniżoną wiarygodnością płatniczą, co sprzyja dalszemu narastaniu spiral zadłużenia. Na szczęście nie wszędzie. Widać wyraźnie, że standardy weryfikacji upowszechniają się – tylko w ubiegłym roku 9,2 mln osób, czyli co trzeciego dorosłego Polaka sprawdziły banki i przedsiębiorcy w Rejestrze Dłużników BIG InfoMonitor – wskazuje Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor. – Raporty oceniające wiarygodność płatniczą konsumentów, pełnią przede wszystkim funkcję prewencyjną. Pozwalają szybko zweryfikować, czy klient miał w przeszłości problemy z terminową spłatą zobowiązań i czy można uznać go za wiarygodnego partnera – dodaje Paweł Szarkowski.
Ograniczanie współpracy z osobami o podwyższonym ryzyku płatniczym, powinno być dziś kluczowe szczególnie dla firm, które mają klientów masowych. Rzetelna informacja pozwala podejmować świadome decyzje. Jej brak może negatywnie wpłynąć na płynność finansową obu stron.
– Z perspektywy rynku i instytucji finansowych oznacza to konieczność konsekwentnego wzmacniania wczesnej identyfikacji ryzyka oraz działań prewencyjnych. Jednocześnie nie można stracić z pola widzenia wymiaru społecznego – wielozadłużenie bardzo mocno wpływa na dobrostan psychiczny i stabilność życiową konsumentów. To dziś nie tylko problem finansowy, ale również kwestia jakości życia i bezpieczeństwa ekonomicznego gospodarstw domowych – podsumowuje Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.
***
