Rok 2020 był pod wieloma względami wyjątkowy. Pandemia Covid-19 mocno wpłynęła na całą gospodarkę, jak również, a przede wszystkim na życie przeciętnego Kowalskiego. Ostatni rok mocno zrewidował wiele planów i założeń.

Uwypuklił za to najważniejsze wartości jak zdrowie własne i naszych najbliższych. Z drugiej zaś strony, pokazał, że pomimo trudnych czasów życie toczy się dalej. Jak pandemia wpłynęła na nasze podejście do zadłużania się? Przyjrzyjmy się kilku kluczowym danym na bazie raportu „Preferencje pożyczkowe Polaków”, który został opracowany przez Federację Konsumentów i Fundację Rozwoju Rynku Finansowego.

Polacy mocno odczuli skutki pandemii

Aż 52 procent spośród badanych przyznało, iż sytuacja finansowa ich gospodarstw domowych uległa podczas pandemii pogorszeniu, przy czym 25 procent uznało swoją sytuację za znacznie gorszą niż rok wcześniej. To, co zwraca uwagę to fakt, iż najlepszą, a raczej najstabilniejszą sytuacją finansową podczas pandemii zachowali seniorzy. Osoby w przedziale wiekowym 65-80 lat przyznały, że nie odczuły specjalnie pogorszenia swojej sytuacji materialnej. Wpływa na to fakt, iż osoby te otrzymują świadczenia emerytalne, które nie są związane z sytuacją na rynku pracy, który został dotknięty przez pandemię.

Wpływ pandemii na zadłużenie gospodarstw domowych

O ile pierwsze miesiące trwania pandemii były dla wszystkich wyjątkowo trudne, już pod koniec 2020 roku dało się zauważyć pewne symptomy przyzwyczajenia do nowej sytuacji. Życie toczy się dalej. Spędzamy w domu o wiele więcej czasu niż kiedyś. Paradoksalnie ta nietypowa sytuacja może mieć swoje plusy. Możemy na nowo przyjrzeć się wielu kwestiom, na które nie mieliśmy czasu wcześniej. Jedną z nich jest podejście do zadłużania się. Polacy od lat chętnie korzystali z różnego rodzaju form zewnętrznego finansowania. Z pewnością sprzyjała temu dobra sytuacja gospodarcza i związany z tym optymizm co do przyszłości. Pandemia zaburzyła ten spokój, co znalazło swoje odzwierciedlenie w danych. W okresie czerwiec – grudzień 2020 wzrosła z 7 do 13 procent ilość osób, które musiały zaciągnąć kolejne zobowiązanie finansowe. Z drugiej strony zwiększył się z 14 do 21 procent odsetek osób, nieposiadających żadnych oszczędności, a to właśnie dzięki odłożonym pieniądzom najłatwiej przetrwać trudne czasy.

Zobaczmy kto pożycza najchętniej?

W omawianym badaniu wyodrębniono 4 grupy wiekowe:

  1. 18-34 lata
  2. 35-49 lat
  3. 50-64 lat
  4. 65 lat i więcej

Na podstawie zebranych danych wiemy, iż najchętniej pożyczają osoby z przedziału 35-49 lat, które stanowią 33 procent badanych. Na drugim miejscu – 30 procent znalazła się grupa najmłodsza, czyli 18-34 lata, a podium zamyka grupa 50-64 lata z wynikiem 22 procent. Jeśli przyjrzymy się podziałowi na wielkość gospodarstw domowych nie powinno być dla nikogo niespodzianką, iż najrzadziej pożyczają single, a najczęściej rodziny z dziećmi.


Od kogo pożyczamy najchętniej?

To kluczowe pytanie przynajmniej z punktu widzenia instytucji finansowych. Wbrew pozorom Polacy wcale nie wskazują ich jako podstawowe źródło pieniędzy w przypadku nagłej potrzeby. Jakie mamy zatem preferencje?
Wyniki badania wskazują jednoznacznie, iż najchętniej korzystamy z pomocy rodziny i przyjaciół. Takiej odpowiedzi udzieliło aż 38 procent pytanych. Na drugim miejscu z wynikiem 33 procent znalazł się bank, z którego usług korzystamy. Na podium znalazła się również opcja skorzystania z usług dowolnego banku.
Co ciekawe zaledwie 4 procent respondentów jako źródło dodatkowych pieniędzy wskazało firmy pożyczkowe.
Zdaniem eksperta VIVUS firmy pożyczkowe mają wiele do nadrobienia w kwestii zaufania klientów. Niechęć do korzystania z ich usług można tłumaczyć na dwa sposoby. Po pierwsze i jest to oczywiste, nie są one tak znane, jak banki, z drugiej zaś strony klienci nie znają tak naprawdę ich oferty (nadal panuje przekonanie, że ta jest bardzo droga). Ta w ciągu ostatnich lat staje się coraz atrakcyjniejsza.
Mało tego, dzięki pożyczkom z RRSO 0 procent, w niektórych sytuacjach pożyczka online od firmy pożyczkowej wypada korzystniej niż podobna pożyczka w banku.

Polacy zachowują rozsądek, jeśli chodzi o przeznaczenie pożyczek

To, co napawa optymizmem, to fakt, iż Polacy w większości – 62 procent wskazują, iż sięgają po pożyczki w szczególnych, uzasadnionych przypadkach. Zaledwie 25 procent przyznaje się, że ulega magii promocji itd. Zerknijmy zatem na co przeciętny Kowalski przeznacza pożyczone pieniądze.

  1. Remont mieszkania to zdecydowanie najczęściej wskazywany cel u 34 procent badanych.
  2. Zdrowie i leki to priorytet dla 22 procent badanych. Trudno wskazać, jaki miała na to wpływ pandemia. Ważne jest jednak, iż zdrowie jest tak wysoko na liście wydatków.
  3. Taki sam wynik 22 procent uzyskały pożyczki na kupno auta lub motocykla oraz wyposażenia mieszkania.
  4. Tuż za podium znalazły się zakupy sprzętu AGD/RTV, które wskazało odpowiednio 21 i 17 procent badanych.
  5. Pierwszą piątkę z wynikiem 15 procent zamykają konieczność naprawy samochodu oraz wakacyjne wyjazdy.

Zdaniem eksperta VIVUS już pierwsza piątka listy pokazuje, iż zdecydowana większość wydatków nie należy do kategorii zbędnych wydatków, co dobrze świadczy o podejściu do pożyczania pieniędzy. Potwierdzają to również dane z poszczególnych przedziałów wiekowych. W większość przypadków wyniki są bardzo zbliżone, a jeśli odbiegają od średniej to jest to skutkiem naturalnych potrzeb wynikających z wieku. Przykład.
Oczywiste jest, że na zdrowie więcej wydają seniorzy, iż osoby z przedziału 18-34 lat. Na drugim biegunie znajdują się np. wydatki na urządzenie mieszkania. Wśród seniorów wydatki na cel są dwukrotnie niższe niż u osób młodych.

Z których produktów finansowych korzystamy, jeśli mamy potrzebę?

W jednym z wcześniejszych punktów wspomnieliśmy o tym, iż Polacy najchętniej korzystają z pomocy finansowej rodziny i znajomych. Na koniec warto się przyjrzeć jeszcze jakie preferencje mają osoby, które posiadają produkty finansowe i deklarują, że w razie potrzeby z nich korzystają. Najczęściej wskazywanymi produktami są:

 

Jak finansujemy wydatki?

Procent osób

karta kredytowa

41%

kredyt gotówkowy z banku

26%

kredyt ratalny (zakupy na raty)

25%

pożyczka od rodziny

16%

kredyt odnawialny

16%

kredyt hipoteczny

15%

pożyczka w firmie pożyczkowej

10%

Podsumowując, wyniki badania dostarczają wielu cennych informacji zarówno dla firm pożyczkowych, banków, ale również innych branży. Znajomość preferencji zakupowych Polaków w poszczególnych grupach wiekowych pozwala jeszcze lepiej dopasować swoją ofertę do potrzeb klientów.

Wszystkie grafiki zamieszczone w treści pochodzą z ww. raportu. Szczegóły dostępne są na stronie http://www.federacja-konsumentow.org.pl/

Artykuł został przygotowany przez VIVUS Finance Sp. z o.o.